Tình trạng hiện nay của nữ Luật sư Lê Thị Công Nhân?

Việt Hùng, phóng viên đài RFA, 2007.03.08

Về trường hợp nữ Luật sư Lê Thị Công Nhân bị công an Hà Nội bắt giam hôm thứ Ba mồng 6-3 vừa qua, cập nhật tính cho đến chiều ngày thứ Năm ngày 8-3 tính theo giờ VN, phóng viên Việt Hùng của Ban Việt Ngữ RFA có cuộc trao đổi với bà Trần Thị Lệ, thân mẫu của luật sư Lê Thị Công Nhân, mời quí vị theo dõi.

• Bấm vào đây để nghe cuộc phỏng vấn này
• Tải xuống để nghe

Bà Trần Thị Lệ: Vâng, cho đến bây giờ kể từ lúc Công Nhân bị bắt tạm giam từ 10 giờ sáng ngày thứ Ba 6-3, tôi đi làm về lúc 12 giờ thì có thấy giấy nhắn tôi ra công an phường là nơi cháu đang còn ngồi làm việc thì may mắn tôi được gặp cháu trong khoảng thời gian rất ngắn.

Ngày hôm qua 7-3 tôi cũng đến công an phường để hỏi nơi tạm giam con gái tôi và các thủ tục thăm nuôi tiếp tế… thì họ bảo bây giờ họ còn đang xem xét, chưa đưa ra trại tạm giam, gia đình không được thăm, họ bảo nếu có tin gì thì họ sẽ thông báo cho tôi.

Việt Hùng: Bây giờ đang là chiều ngày thứ Năm 8-3 ở Hà Nội, bà nói rằng sáng hôm mùng 6-3 khi xảy ra vụ công an bắt giữ cô Lê Thị Công Nhân, bà có ra công an phường và được gặp con gái của bà, lúc đó cô Công Nhân có nói gì hay không thưa bà?

Bà Trần Thị Lệ: Lúc đó con gái tôi chỉ nói là quên mang theo cái khăn mặt bông, con gái tôi cũng nói là đã mang theo 100.000 đồng tiền Việt Nam, tôi có nói với cháu có cần lấy thêm vì con gái cũng cần chi phi… cho cá nhân nhưng cháu nói là thôi đủ rồi.

Như anh biết, thực ra lúc đó mẹ con tôi cũng không nói được gì nhiều với nhau, vì công an người ta ngồi đầy ở đó nên mình cũng chỉ được nói thế thôi.

Đến ngày hôm qua 7-3 tôi có hỏi đêm rồi con gái tôi con gái tôi ở đâu thì họ nói là vẫn còn ở Sở công an thành phố Hà Nội. Người công an khu vực có nói nếu có tin gì thì ông ta sẽ thông báo cho tôi ngay, thế nhưng cho đến bây giờ cũng chưa thấy thông báo gì.

Mới hồi nãy thôi tôi có ra công an phường để tìm gặp người phụ trách việc đấy thì họ nói là anh đó đi làm việc ở đâu đấy và không có ở nhiệm sở, tôi có hỏi số điện thoại thì họ bảo anh đó đã đổi số điện thoại mới rồi nên không có lưu lại số tại cơ quan công an phường vì thế đến giờ tôi cũng chưa liên lạc được.

Việt Hùng: Hôm qua họ trả lời là con gái bà đang bị giữ ở Sở công an Hà Nội?

Bà Trần Thị Lệ: Hồi hôm qua thì họ nói thế, đến bây giờ tôi cũng không tiếp tế được gì cho con. Tôi có mua thêm quần áo ấm cho cháu vì Hà Nội hiện đang trở lạnh, rất là rét… nhưng không biết làm sao để gửi vào cho cháu.

Việt Hùng: Theo bản tin của đài Truyền hình VTV1 loan tái vào tối ngày mùng 6-3 thì khi khám xét văn phòng luật sư Thiên Ân cũng như tư gia của luật sư Nguyễn Văn Đài và gia đình bà; các cấp chính quyền “đã tìm thấy một số tài liệu mang nội dung xuyên tạc tình hình đất nước, phỉ báng chống đối chế độ và nhiều tài liệu chỉ đạo để tổ chức tuyên truyền lôi kéo lực lượng chống đối”. Với những lời buộc tội như vậy, phản ứng của gia đình như thế nào thưa bà?

Bà Trần Thị Lệ: Thực ra việc làm của con gái tôi thì mọi người cũng đã biết, đó là một cuộc đấu tranh bất bạo động. Tôi thì thật ra cũng không có điều kiện để đọc hết mấy bản tin đó, cũng ít thôi mà lại viết bằng tiếng Anh về đảng Lạc Hồng….

Tôi chỉ biết họ quy con tôi vào tội chống phá nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Theo tôi biết thì con tôi vào đảng Thăng Tiến đấu tranh cho sự đa đảng tại Việt Nam và tôi thấy với sự đấu tranh bất bạo động và công khai như thế thì tôi cho rằng việc làm như thế không có hại đến nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Việt Hùng: Bà có tin rằng con gái bà đang tuyên truyền chống nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam theo như lời buộc tội nói rằng đấy là tội danh?

Bà Trần Thị Lệ: Tôi cho rằng xã hội của Việt Nam như thế nào thì có lẽ là thế giới cũng đã biết rồi, còn "tuyên truyền chống phá nhà nước CHXHCNVN" thì thật ra ở đây có một sự không rõ ràng giữa khái niệm của đảng cộng sản và nhà nước. Tôi thì xác định một điều là con tôi là một người yêu nước, yêu Việt Nam. Còn bây giờ nước Việt Nam đang dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản. Thì nhà nước Việt Nam, người ta khái niệm nhà nước và đảng cộng sản đặt vào thành một, cho nên khi con tôi đấu tranh cho sự đa đảng và con tôi đứng ra thành lập đảng đối lập thì họ ghép nó vào chuyện chống phá nhà nước. Tức là coi như họ đã thống nhất khái niệm nhà nước và đảng cộng sản. Cho nên sự đấu tranh của con tôi trở thành rất khó khăn. Như anh biết, tự đá bóng, tự thổi còi thì nó không có gì tốt đẹp hết và những sự tham nhũng, suy thoái về lĩnh vực này lĩnh vực khác thì cũng do sự độc đảng.

Việt Hùng: Đây không phải là lần đầu tiên con gái bà là luật sư Lê Thị Công Nhân bị các cấp chính quyền bắt giữ cũng như thẩm vấn, trong nhiều lần thì con gái bà cũng bị câu lưu. Nếu như trong trường hợp có thể nói với con gái bà một điều gì thì bà phải nói điều gì ạ?

Bà Trần Thị Lệ: Nếu nói một điều gì thì tôi cũng xin lập lại là con gái tôi là một người công dân Việt Nam rất yêu đất nước Việt Nam của mình và muốn có một đất nước có một nền dân chủ thật sự, và Công Nhân đang đấu tranh cho điều đấy.

Việt Hùng: Với quý thính giả đang theo dõi cuộc nói chuyện quan tâm đến trường hợp của con gái bà thì bà có điều gì muốn bày tỏ hay không?

Bà Trần Thị Lệ: Tôi cũng xin nói, với một sự kiện gần đây thôi, tuy rằng nhỏ nhưng tôi muốn nói hôm nay là ngày 8/3 tại Việt Nam là ngày Quốc tế Phụ nữ, ngày mà người ta đấu tranh để có một sự bình đẳng, nói chung là để phụ nữ có quyền ngang bằng với nam giới và sau đó để người phụ nữ sống tốt đẹp hơn. Tôi cũng tôn vinh phụ nữ và con gái tôi cũng là một phụ nữ, không phải là là mẹ mà nói tốt cho con, mà con gái tôi là một người phụ nữ cũng có những hoạt động để có được một đất nước Việt Nam tốt đẹp hơn. Trong ngày phụ nữ này thì mọi người phụ nữ cũng được tôn vinh và sống một ngày hạnh phúc dưới sự chăm sóc của mọi người thì con tôi lại nằm trong trại tạm giam. Đó là một điều tôi thấy rất xót xa.

Việt Hùng: Thay mặt quý thính giả của đài Á Châu Tự Do, xin cám ơn bà Trần Thị Lệ, chúng tôi xin được chia sẻ những nghịch cảnh mà bà gia đình đang phải gánh chịu.

Bà Trần Thị Lệ: Cám ơn quý đài và cám ơn quý vị thính giả đang nghe đài.

Muốn dân chủ cần thay đổi cả xác lẫn hồn!

Lão Làng, X-cafevn.org

Như tác giả J. Sài Gòn đã phân tích, tư duy dân chủ đã bị làm cho mờ nhạt trong chế độ Cộng Sản, một xã hội phong kiến trá hình. Nhưng nguồn cơn của tư duy "tuân phục" lại xuất phát từ nền Văn hóa lâu đời của dân tộc.

Nho giáo phong kiến

Đã nói đến chế độ phong kiến thì ta lập tức liên tưởng đến cái ý thức hệ chi phối xã hội đó là hệ tư tưởng Nho Giáo hay còn gọi là Khổng Giáo, một hệ tư tưởng áp đặt nặng nề những thành kiến xã hội lên từng cá nhân với những nguyên tắc đạo đức nổi tiếng được ghi trong Ngũ Kinh của "Vạn thế sư biểu" Khổng Phu Tử, được coi là Thánh ngôn trong thời đó như:

- Quân, sư, phụ

- Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ.

- Tam thập nhi lập (三十而立)

- Tứ thập nhi bất hoặc (四十不惑)

- Ngũ thập nhi tri thiên mệnh (五十而知天命)

- Lục thập nhi nhĩ thuận (六十而耳順)

- Thất thập nhi tòng tâm dục bất du củ (七十而從心欲，不踰矩)

(Luận Ngữ)

Và sau này tư tưởng Nho gia của Khổng Tử được các học trò cũng rất nổi tiếng của ông như Tăng Tử , Mạnh Tử... phát triển thêm trong các bộ sách gọi là Tứ Thư.

Đó là một học thuyết chính trị nhằm tổ chức xã hội. Để tổ chức xã hội phong kiến ở buổi còn hoang sơ có hiệu quả, điều quan trọng nhất là phải đào tạo cho được người cai trị kiểu mẫu - người lý tưởng này gọi là quân tử (quân = kẻ làm vua, quân tử = chỉ tầng lớp trên trong xã hội, phân biệt với "tiểu nhân", những người thấp kém về điạ vị xã hội; sau "quân tử" còn chỉ cả phẩm chất đạo đức: những người cao thượng, phẩm chất tốt đẹp, phân biệt với "tiểu nhân" là những người thiếu đạo đức hoặc đạo đức chưa hoàn thiện. Điều này có thể được lí giải bởi đối tượng mà Nho giáo hướng đến trước tiên là những người cầm quyền) đặc biệt được phát triển trong thời Hán nhằm đề cao quyền lực của giai cấp thống trị. Thiên Tử là con trời, dùng "lễ trị" để che đậy "pháp trị".

Con người trong xã hội khi đó trước tiên phải biết "tu thân" sau là "hành đạo" theo những chuẩn mực đạo đức khắt khe của Đạo Khổng như Tam Cương, Ngũ Thường, Tứ Đức, Tam Tòng...tất cả chỉ nhằm phục vụ cho mục đích cai trị của chế độ.

Tính "phi dân chủ" và hệ quả của nó còn thể hiện sâu sắc ở tư tưởng "bá quyền", coi khinh các dân tộc khác, coi mình là trung tâm còn "tứ di" xung quanh đều là "bỉ lậu" cả. Khổng Tử nói: "Các nước Di, Địch, dù có vua nhưng cũng không bằng Hoa Hạ (Trung Hoa) không có vua" (sách Luận ngữ). Tính phi dân chủ còn được thể hiện ở chỗ coi thường người dân, đặc biệt là phụ nữ. Khổng Tử gọi dân thường là "tiểu nhân", đối lập với người "quân tử". Còn đối với phụ nữ, ông nói: "Chỉ hạng đàn bà và tiểu nhân là khó dạy. Gần thì họ nhờn, xa thì họ oán" (sách Luận ngữ).

Tính "nguyên tắc" được thể hiện ở học thuyết "chính danh". Tất cả phải có tôn ti, tất cả phải làm việc theo đúng bổn phận của mình. Hạn chế vai trò của văn hóa sao cho có lợi cho chế độ phong kiến. Quan hệ nam nữ bị giới hạn một cách quá đáng: "nam nữ thụ thụ bất thân". Đề cao nam, hạ thấp nữ: "nam tôn, nữ ti", "dương thiện, âm ác".

Ở Việt Nam

Ở nước Việt Nam nông nghiệp, thời phong kiến Nho Giáo được thâm nhập theo con đường bành trướng, cát cứ của Trung Quốc. Xã hội phong kiến Việt Nam thụ động chấp nhận hệ tư tưởng Nho giáo Trung Hoa còn tầng lớp bình dân lại có những thay đổi và kết hợp hài hòa với bản sắc văn hóa bản địa. Vương quyền ở nước Nam đóng một vai trò quan trọng, trong khi văn hóa Trung Quốc đề cao gia đình hơn dòng họ thì văn hóa Việt Nam lại đề cao dòng họ hơn gia đình. Mỗi dòng họ có một trưởng họ, nhà thờ họ và những ngày giỗ họ. Bởi vì vương quyền đóng vai trò quan trọng trong xã hội nên có một hệ thống quan hệ thứ bậc rất phức tạp. Trong xã hội Việt Nam, có chín kiểu quan hệ họ hàng gần xa riêng biệt (cửu tộc). Đến nay vẫn thấy ở nhiều nơi có ba, bốn thế hệ sống trong cùng một mái nhà.

Các chế độ cai trị phong kiến mặc dầu phát triển trên nền tảng của đạo Khổng nhưng chỉ chú trọng vào những tư tưởng và nguyên tắc có lợi cho sự cai trị của mình và thường coi nhẹ hoặc gạt bỏ những giáo lý nhân sinh vốn hướng đến sự chăm lo cho người dân, đặc biệt khi nhân giống và phát triển ở môi trường văn hóa làng xã ở Việt nam thì Nho giáo càng bị lạm dụng, tư duy "dân là chủ của thần" ít khi được nhắc đến.

Lời kết

Tác giả J. Sài Gòn trong bài viết đã nói lên khá đầy đủ về tính "phi dân chủ" trong chế độ ĐCS cai trị và việc tiến tới xóa bỏ chế độ này là việc làm hoàn toàn đúng đắn như ta gỡ bỏ cái xác, tuy nhiên còn một việc vô cùng quan trọng khác trên con đường Dân chủ còn dài đằng đẵng đó là cần thay đổi tư duy dân tộc là đổi mới cái hồn.

Muốn thay đổi tư duy dân tộc không thể chỉ là dùng những bài viết, những lời tuyên truyền suông mà phải thực sự thay đổi ngay trong từng gia đình, từng mái nhà. Những tư duy lạc hậu mang âm hưởng phong kiến như: "Con cãi cha mẹ trăm đường con hư", "Cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy", "Trọng nam, khinh nữ", "Tôn trưởng, khinh thứ", "Thuyền theo lái, gái theo chồng", "Sống lâu lên lão làng", v.v... cần được dần loại bỏ hoặc thay đổi.

Xác mới hồn mới, dân chủ tự do mong lắm thay!

Việt Nam thiếu gì? Lý thuyết dân chủ hay văn hóa thực hành dân chủ?

DuyAnh và tqvn2004 hợp tác sản xuất tại X-cafevn.org

_________________________________

Thành viên Marx-Popper viết:

Tuy nhiên, với một cái nhìn rất chủ quan và có phần phiến diện của mình (do tôi không có được điều kiện tiếp xúc và trao đổi trực tiếp với đủ mọi thành phần kiều bào Việt Nam ở hải ngoại) tôi cho rằng sự hiểu biết của kiều bào còn khá nhiều hạn chế.

Khi đưa ra nhận định trên, tôi không dựa trên cơ sở đánh giá và so sánh giữa người Việt Nam ở trong nước và ở ngoài nước mà đánh giá dựa trên cơ sở những thành viên xuất hiện trên x-cafe, trên các diễn đàn có đông đảo kiều bào mà tôi được tham gia, những bài viết trên BBC, talawas, Đàn Chim Việt...

Thứ nhất, ngay tại trên x-cafe này những kiến thức cũng như sự hiểu biết về dân chủ và chính trị của các thành viên ở trong nước tôi nghĩ rằng không thua kém gì các thành viên ở nước ngoài, thậm chí còn vượt trội hơn nếu như họ chịu khó tìm hiểu.

Những kiến thức mà các thành viên ở nước ngoài mang vào cuộc tranh luận thường là những kinh nghiệm thực tế của bản thân hơn là sự hiểu biết sâu sắc về các nguyên lý của dân chủ. Lẽ dĩ nhiên đánh giá này khá chủ quan bởi vì trong x-cafe tôi là một trong những người hiếm hoi tìm hiểu những nguyên lý về dân chủ.

Thứ hai, trên các cơ quan truyền thông đại chúng khác như BBC, talawas, Đàn Chim Việt thì những tên tuổi xuất hiện với những bài viết chứng tỏ hiểu biết sâu sắc về chính trị cũng như dân chủ đa phần xuất phát từ trong nước hoặc những du học sinh ở nước ngoài hơn là từ kiều bào ở nước ngoài. Tôi cũng có đọc một số tờ báo của kiều bào ở Mỹ trên mạng thì phần bình luận chính trị của nó ví dụ như của Ngô Nhân Dụng cũng không vượt trội hơn so với những bài bình luận của những người trong nước viết về chính trị là bao nhiêu.

Thứ ba, tôi cố công trao đổi và tìm hiểu về dân chủ với những người trong và ngoài nước mà tôi từng quen biết thì nhận thấy rằng những người hiểu biết tốt về triết học, chính trị và dân chủ phần lớn là các nghiên cứu sinh đang du học ở nước ngoài. Đánh giá này hiện nay rất chủ quan bởi vì môi trường mà tôi tiếp xúc rất hạn hẹp. Có thể có rất nhiều kiều bào có được sự hiểu biết rất sâu sắc và nền tảng về dân chủ cũng như các vấn đề chính trị nhưng họ im lặng và không lên tiếng.

Tóm lại, với sự cảm nhận và đánh giá rất chủ quan (có thể có phần phiến diện mặc dù tôi cố tránh điều đó) thì những trào lưu về tư tưởng dân chủ lại xuất phát từ chính trí thức trong nước hơn là kiều bào. Có thể những tư tưởng đó rất bình thường, không có gì mới mẻ đối với kiều bào nên họ biết mà không muốn nói. Cũng có thể họ không có thời gian để tìm hiểu và cũng không có nhu cầu để tìm hiểu.

Đưa ra topic này tôi không muốn tranh cãi xem ai giỏi hơn ai mà chỉ đơn thuần là cố gắng tìm cách lý giải mọi việc. Những nhận định trên rất có thể là những đánh giá sai lầm nhưng tôi vẫn nghĩ rằng cần phải nói ra điều này.

_________________________________

Xin chào bạn Marx-Popper,

Những điều bạn nêu ở trên rất đáng suy ngẫm! Tuy phần nào đồng tình với những nhận định trên, tôi vẫn muốn trao đổi với bạn những suy nghĩ của mình. Tôi cũng muốn nhấn mạnh cái ý không phải là chúng ta tranh luận để xem ai giỏi hơn ai, điều này hoàn toàn không cần thiết, mà để cố gắng lý giải sự việc.

Thứ nhất, tôi muốn nói về nhu cầu. Các bạn trí thức trong nước và các du học sinh có nhu cầu tìm hiểu về dân chủ nên cố gắng học hỏi, tìm tòi sách vở để nghiên cứu thêm về các khái niệm dân chủ đúng đắn nên kiến thức có phần phong phú hơn. Tuy nhiên phần lớn chỉ là kiến thức lý thuyết thuần tuý. Đây tôi chỉ nói thành phần cất công tìm hiểu thôi, còn đại đa số người dân trong nước thì vẫn hoàn toàn mù mờ với những khái niệm này, đơn giản là vì họ không biết đến những khái niệm này, và nếu có thì cũng không tin rằng những khái niệm này sẽ tạo ra cuộc sống tốt đẹp hơn cho gia đình mình.

Thứ hai, tôi muốn nói về sự chuyên môn hóa thường thấy ở các quốc gia phát triển. Vâng, lĩnh vực chính trị cũng có sự chuyên môn hóa giống như tất cả các lĩnh vực khác, bạn ạ! Chúng ta có thể tạm chia một xã hội bất kỳ thành hai nhóm người: Nhóm thứ nhất là những chính trị gia, triết gia, luật sư hay đơn giản là những người có hứng thú với bộ môn này. Những người này "ăn chính trị, ngủ chính trị", công việc của họ xoay quanh chính trị. Họ là những người đọc rất nhiều sách vở, được đào tạo bài bản qua những lớp đào tạo chính quy và do đó, kiến thức chính trị của họ thì thật hết chỗ chê! Diễn đàn X-cafe của chúng ta có lẽ chưa được hân hạnh đón tiếp một thành viên như vậy.

Nhóm thứ hai là những người "bình thường" như bạn và tôi, những người có lẽ cả đời không đụng tới một cuốn sách phê phán Marx, và cũng chẳng biết tới Jonh Stuart Mill hay Jean Jacques Rousseau là ai... Đối với nhóm thứ hai, lý thuyết tự do - dân chủ có thể là cái gì đó xa vời, tuy nhiên chúng ta không thể kết luận rằng họ không hiểu biết gì về dân chủ. Hàng ngày, kiều bào Việt Nam được sống, được hít thở không khí tự do - dân chủ ở nhiều quốc gia phát triển trên thế giới, và có thể nói họ được "thực hành" khái niệm dân chủ trong cuộc sống nên trong tiềm thức đã sẵn có những tư tưởng dân chủ và họ hành động theo tinh thần dân chủ, nhiều khi một cách vô thức.

Khi đã phân chia hai nhóm như vậy, tôi có thể mạnh dạn kết luận rằng bạn đang so sánh "cam với táo"": Bạn lấy nhóm thứ nhất của xã hội trong nước để so với nhóm thứ hai của kiều bào. Bạn lấy những người được coi là tinh hoa của xã hội trong nước (sinh viên du học, những nhà nghiên cứu chính trị...) để so sánh với toàn thể kiều bào ở nước ngoài, đó là một cách so sánh không công bằng. Nếu dùng cách so sánh tương tự, tôi tin rằng bạn cũng có thể kết luận người Việt hiểu rõ về dân chủ hơn là người Mỹ. Nếu hỏi một người Mỹ về định nghĩa tự do - dân chủ, anh / chị ta có thể ấp úng, nhưng nếu bạn hỏi về cách hành xử của anh / chị ta trong một xã hội tự do - dân chủ, bạn sẽ ngạc nhiên đấy!

Tôi xin kể cho bạn nghe câu chuyện thật trong gia đình tôi. Tôi có một cô con gái đang học năm thứ ba đại học. Trưởng thành ở bên Mỹ nên sự suy nghĩ của cháu hoàn toàn độc lập đối với tôi. Hai bố con nhiều khi tranh cãi nẩy lửa về chính trị và những vấn đề xã hội nói chung. Tôi thì tham gia hoạt động đảng Cộng Hòa, còn cháu thì theo phe Dân Chủ.

Một điều tôi nhận xét là ở bên Mỹ không có chuyện sùng bái cá nhân. Tổng thống làm không hợp ý là dân có quyền phản đối kịch liệt. Cháu luôn luôn tham dự các cuộc biểu tình chống chiến tranh Iraq mỗi khi có dịp.

Trong lớp học cũng vậy, học sinh sinh viên được huấn luyện từ nhỏ tinh thần chỉ trích và tự do ngôn luận. Những ai đã từng học trường lớp tại Mỹ hẳn nhiên biết câu nói thường xuyên của thầy cô là: "Không có câu hỏi nào dốt hết mà chỉ có những câu trả lời ngu xuẩn". Ý là khuyến khích các học sinh phát biểu lên những thắc mắc của mình. Thầy cô không trả lời được, thường hẹn lại hôm sau để về nghiên cứu thêm.

Chuyện mới xảy ra tuần trước là cháu hiện có đi làm thêm tại một tiệm bán mỹ phẩm trong một khu thương xá cũng tương đối an ninh và tốt. Hàng đêm vào khoảng 10 tối, cháu có nhiệm vụ đi bỏ rác vào thùng rác chung của thương xá. Cách đây ba hôm, một đêm cháu cùng với một cô bạn đi bỏ rác, đi qua cái quán rượu cùng dãy thì bị một tên say rượu trong quán đi ra cửa sau, tự dưng tạt bia vào hai cô rồi chạy vào trong quán.

Cô bạn thì khuyên bỏ qua đi nhưng cháu nhất định không chịu vì cảm thấy bị "vi phạm nhân quyền". Cháu gọi 911 và 5 phút sau 2 xe cảnh sát tới. Hai cô trình bày sự việc. Cảnh sát hỏi có nhận dạng được thủ phạm hay không? Cháu nói chắc chắn sẽ nhận dạng được.

Cảnh sát lập tức làm việc với chủ quán và đưa hai cô vào trong quán rượu. Cháu kể lại là thấy "cái thằng say rượu" còn đang giả bộ nhảy với bạn gái. Cháu chỉ điểm cho cảnh sát. Cảnh sát hỏi cháu có muốn "press charges" (khiếu nại, truy tố) hay không? Nếu press charges, có khả năng tay đó phải đền tiền và bị tù vì tội "assault" (tấn công).

Cháu trả lời tay đó đã "ruin" (lảm hỏng) một ngày của cháu nên chỉ muốn cảnh sát đe dọa và tống cổ "nó" ra khỏi quán rượu và "ruin" lại ngày vui của nó. Ngoài ra cháu, và những người khác, không muốn mỗi lần đi qua quán rượu phải bị hãi sợ vì những thành phần như vậy.

Hôm sau. cảnh sát đến báo cáo lại với cháu là tối hôm đó, họ còng tay tên say rượu và thẩm vấn tại chỗ. Ban đầu hắn chối và cảnh sát đưa ra hai điều kiện: một là bị nhốt tại bót tối hôm đó, hai là nhận tội và bị "kick" ra khỏi quán rượu, phải kêu taxi về nhà ngay, không được lái xe. Cuối cùng hắn đã nhận tội.

Câu chuyện này tôi hi vọng đã chứng minh là con gái của tôi không cần thiết phải biết "thế nào là dân chủ, nhân quyền" trên lý thuyết mà chỉ hành động theo những sự suy nghĩ mà cháu cảm thấy đúng nhất:

- Không ai có quyền xâm phạm đến quyền tự do cá nhân của một người khác.

- Mọi công dân đều có quyền được bảo vệ về các nhân quyền của mình.

- Cảnh sát có nhiệm vụ thi hành pháp luật và bảo vệ quyền tự do của người dân.

Ngẫm cho cùng, những khái niệm về tự do - dân chủ - nhân quyền chẳng qua cũng phù hợp với những gì hợp lý nhất trong sự giao tiếp, tương tác giữa các cá nhân và bộ phận trong một xã hội. Xã hội Việt Nam chưa chắc đã thiếu những lý thuyết về dân chủ, có chăng, chúng ta đang thiếu văn hóa thực hành dân chủ mà thôi! Nếu người Việt Nam ai cũng dũng cảm đấu tranh trước cái xấu, trước những bất công của xã hội, tôi tin rằng xã hội tự nó sẽ trở nên tự do và dân chủ!